Onderstaande tekst werd zondag 9 november 2025 uitgesproken door vreer namens het Platform Stop Racisme en Fascisme

Het is in deze dagen heel belangrijk dat we samenkomen om de nacht van gebroken glas, de Rijkskristallnacht, uit 1938 te herdenken. Deze pogrom was het begin van de intensivering van de Jodenvervolging in nazi Duitsland. Met gevolgen voor veel andere groepen ook. Daarom staan we hier als Platform Stop Racisme en Fascisme, samen met Mokum tegen Fascisme, en antizionistisch Joods Erev Rav.

Wereldwijd en zeker ook in Nederland leven we in een steeds gevaarlijker situatie. De racistische PVV is vrijwel de grootste partij in de Tweede Kamer en geeft al decennia de toon aan waar het gaat om vluchtelingen en arbeidsmigranten. ‘Fatsoenlijk’ extreemrechts van JA21 en complottheoriepartij FvD hebben de verloren zetels van Schreeuwwitje (Wilders) gewonnen. En dan is er nog de steeds extremer wordende BBB. De VVD helpt met groot genoegen mee de democratie te slopen en van de verrechtste verkiezingswinnaar D66 moeten we maar afwachten wat ze brengen. Hard rechts beleid met een glimlach. Links is in de Kamer nog nooit zo klein geweest, het is alleen Groen Links/PvdA, Partij voor de Dieren en de Socialistische Partij, met 26 zetels samen. We moeten het dus van elkaar hebben. Van de strijd op straat. Laten we elkaar dus vasthouden, dus armen inhaken en verzetten.

Nooit meer is nu en geldt voor iedereen.

1938

Omdat we een historische gebeurtenis herdenken, kunnen we niet om een stukje geschiedenis heen. De Tweede Wereldoorlog, het fascisme. De geplande vernietiging van miljoenen mensenlevens. Vanavond herdenken we een begin daarvan, de nacht van gebroken ruiten en het in de hens steken van Joodse winkels in nazi-Duitsland in 1938. 1400 synagoges werden in brand gestoken en 7500 winkels werden vernield. Door de SA, de paramilitaire afdeling van de nazipartij NSDAP.

Maar als het alleen om het historische ging, hadden we bijna een klein eind verderop in de Snoge (Portugese synagoge op het Jonas Daniel Meijerplein, waar de officiële herdenking plaatsvindt) kunnen zitten. Ware het niet dat die vol met zelfkastijders en ontkenners van de Israëlische genocide in Palestina zit.

Klimaatracisme

Wij verbinden nadrukkelijk het verleden en het heden en waarschuwen voor een foute toekomst. Eenzelfde situatie als in de jaren 1930 treedt nu ook op: een kapitalisme in crisis dat teveel geld en te weinig afzetmarkten heeft. En verschillend met vorige eeuw gaat het nu om onbekommerd megawinsten te maken, oppotten ten koste van alles en iedereen. Dat de wereld naar de gallemiezen gaat, koraal massaal afsterft en de temperatuur en de zeespiegel waarschijnlijk onherroepelijk hard stijgen: na hen de zondvloed De kapitaalbezitters komen uit het noorden en de last is met name in het oosten en zuiden van de wereld. Groter dan in onze contreien omdat ze door constante uitbuiting zich minder hebben kunnen voorbereiden noch tegengas geven. Dat noemen we klimaatracisme, de gevolgen van die uitbuiting, onze telefoons en tablets zijn een product van klimaatracisme, de elektrische deelauto is een product van klimaatracisme. De genocidale oorlogen, afslachtingen van Soedan en Congo zijn klimaatracisme. De bezetting en apartheid en genocide in Palestina is ook klimaatracisme. Een voorpost van het Westen voor onze fossiele energiebelangen. Het is ook kolonialisme. Israël is de jongste westerse koloniale plunderaar en doet volop mee in de wedstrijd wie het hardst de inheemse bevolking kan uitroeien.

Zondebokken

En om het naar hier te verbinden, we zien duidelijk dat kapitalisme niet zonder racisme kan. Niet zonder zondebokken. Niet alle zondebokken zijn gekozen op grond van hun huidskleur, hun racialisatie. Trans personen en ook cis vrouwen worden op hun gender, hun geslacht gekozen. Intersekse mensen worden op hun afwijkende lichaam gepakt en moeten behandeling ondergaan; trans mensen mogen geen behandeling ondergaan als het aan rechts ligt. En als ze niet wit zijn is hun situatie des te erger. Arbeidsmigranten worden liefst beroerd behandeld als het aan de werkgevers ligt.

Puurheid

Fascisme is bezeten van puurheid, reinheid. Daar was nazi-Duitsland ook goed in; wie geen “Ariër¨ was, was minderwaardig of onrein, ontaard. Diezelfde puurheidsdrift wordt nu ook gehanteerd en is levensgevaarlijk; die zit achter de fascistische hoofddoekenhaat. Achter de homofobie, achter de halalhaat.

Als queer antifascist en antiracist denk ik dat we ale zuiverheidsverhalen moeten verwerpen en volop knoeien met categorieën, muren tussen concepten wegslopen. Leve de chaos, weg met de orde. Niks geen Ordnung muss sein. Laat honderd genders en seksualiteiten bloeien. Laat honderd culturen bloeien. Geniet van de veelkleurigheid, maar verzet je tegen de intolerantie die tolerantie onmogelijk maakt. Niet alleen de toekomst moet veelkleurig zijn, ook het heden. Dus word, wees veelkleurig en pimp wat saai is.