Tag Archives: boeken

Transgender voices: beyond women and men

Bij mijn meest recente bezoek aan boekhandel Vrolijk in Amsterdam, net beloond met de Time Out prijs voor de beste holebi (en trans) boekhandel in Amsterdam, kwam ik het boek uit de titel tegen: Transgender Voices: beyond women and men van Lori Girshick. Nou is het in zeker zin boek nummer zoveel met ervaringen van transen (in alle soorten en maten), maar wat het bijzonder maakt is een heel goed voorwoord van Jamison Green (“Becoming a visible man”) en de onbevangenheid waarmee de schrijfster begonnen is. Ze blijkt veel te hebben opgestoken van haar onderzoek.

Ik heb de persoonlijke verhalen nog niet gelezen. Dat komt nog wel, en dat geloof ik ook wel. Wie geïneresseerd is in de veelzijdigheid aan transgenders moet het zeker lezen. Ik wou eigenlijk voornamelijk een aantal zeer treffende passages uit het voorwoord van long time trans activist Jamison Green hier neerzetten. (Vertaling onder)

Generalizations of femaleness and maleness have long served as tools to enforce social order. Regardless of the details, which would sure differ from tribe to tribe, from culture to culture, through language, and be influenced by geographic and economic conditions, the categorization of sexed human bodies and the interpretation of gendered identities and expressions have benefited some people and oppressed others for as long as human beings have told the stories of their lives. It is astounding to me that it has taken society so long to listen to these stories. I can’t imagine that they weren’t being told, but  I can imagine that they were being suppressed and that this was likely done with great violence.

From the mid-nineteenth to mid-twentieth centuries, the nascent sciences of sexology and psychology/psychiatry held sway over the definitions of “normal” sexual and gendered behavior in Europe, America and everywhere their influence could reach. By naming and classifying behaviors, and by creating a system of “deviations” and even criminalizing variance (“deviations” that caused harm to no persons or property), the masters of these belief systems exerted a new level of control with which they intended – consciously or inconsciously, benignly or officiously – to shape society. In the same period, medical scientists confronted intersex and gender variant infants, toddlers, adolescents and adults, and contrived to enforce sex and gender norms on them as well.

But in the mid and late twentieth century people who lived outside of these boundaries began to speak up, to assert their own integrity, and demand respect for their bodies and psyches.

jamisongreenWaarom ik dit lange stuk plaats is omdat Green in een halve bladzijde duidelijk aangeeft hoe de vork in de steel zit: wij zijn niet gek. Zij zijn een vliegtuig. Zielig zijn we alleen voorzover we ernstig te lijden hebben onder de maatschappij en de onmogelijkheid onszelf te zijn zoals we misschien zouden willen. Door die onderdrukking is het ook verdomd moeilijk je te realiseren hoe het dan wél zit, je vrijelijk te ontwikkelen. Geen wonder dat nog steeds ook in Nederland vele transgenders zich, conform de classificatie, als gendergestoord verklaren (gender identity disorder). En net als Green en Girschick zie ik dat heel duidelijk als een gevolg van een vijandige samenleving.

Generaliseringen van vrouw-zijn en man-zijn hebben lang gediend as middelen om een sociale orde af te dwingen. Los van details die beslist van stam tot stam, van cultuur tot cultuur, door taal, geografische en economische omstandigheden zullen verschillen, heeft de categorisering van geseksueerde mensenlichamen en de interpretatie van genderidentiteiten en -uitdrukkingen, sommige groepen bevoordeeld zolang als mensen hun levensverhalen vertellen. Ik vind het verbazingwekkend dat het de samenleving zolang gekost heeft om naar deze verhalen te luisteren. Ik kan me niet voorstellen dat ze net verteld werden, ik kan me wel voorstellen dat ze onderdrukt werden en waarschijnlijk met veel geweld.

Vanaf midden negentiende tot midden twintigste eeuw regeerden de pasgeboren wetenschappen van seksuologie en psychologie en psychiatrie over de definities van “normaal” seksueel en gegendered gedrag in Europa Amerika en waar ze maar invloed konden krijgen. Door gedrag te benoemen en te classificeren en door een systeem van “afwijkingen” te creëren en zelfs variatie te criminaliseren (“afwijkingen” die geen mens of eigendom kwaad deden), oefenden de meesters van deze geloofssystemenop  een nieuw niveau controle uit waarmee ze de maatschappij – bewust of onbewust, goedwillend of opdringerig – wilden vormgeven.

In dezelfde tijd werden medisch specialisten gesteld voor intersekse en gendervariante baby’s, peuters, jongeren en volwassenen en intirgeerden ze om ook hen nadrukkelijke sekse- en gendernormen op te leggen.

Maar halverwege en aan het einde van de twintigste eeuw begonnen mensen die buiten deze begrenzingen leefden, zich uit te spreken, kwamen ze op voor hun integriteit en eisten ze respect voor hun lichaam en hun geest.

Transgender voices front coverIk vind het niet vreemd dat zovelen van mijn “familie” hun uiterste best doen te slagen als man of vrouw, zich daar compleet mee identificeren, en vervolgens niet weten waar het te zoeken als blijkt dat ze altijd andere mannen en vrouwen zullen blijven, door hun ervaringen. Ik vind het wel triest dat het ook hier nog zo moeilijk is je te onttrekken aan heersende beelden van hoe je mag of moet zijn als mens.

Hopelijk geven de verhalen uit dit boek kracht en werken ze als voorbeeld hoe het ook kan.

Bibliografische gegevens:

Lori B. Girshick, Transgender voices: beyond men and women. University Press of New England, Hanover and London, 2008. 213 pag., ISBN 978-1-58465-683-8

Nieuwe vakliteratuur

Ik heb ontdekt dat ik toch best veel boeken koop. Vooral als ik in het buitenland zit. Parijs, Berlijn, Madrid … Ik ga niet weg voor ik minstens voor 50 euro aan vakliteratuur heb aangeschaft. Lang niet alles is via Amazon te vinden of te koop bij Vrolijk. Sowieso is er geen Amazon Spanje! Daarnaast: er gaat niets boven het grasduinen door stapels en planken vol boeken. Gelukkig lees ik maar een handjevol talen ;o)

Dit is wat ik de laatste tijd heb aangeschaft:

  • Beatriz Preciado: Kontrasexuelles Manifest
    Geruchtmakende eerste boek van Spaans queer filosofe
     
  • Monique Wittig: Les Guérillères en Le corps Lesbien
    Wittig is beroemd geworden in de lesbische jaren zeventig en tachtig met haar uitspraak dat lesbiennes geen vrouwen zijn: ze onttrekken zich aan de onderwerping door de man (c.q. het hetero-systeem). Uiteraard in het Frans aangeschaft: waar mogelijk moet je de poëzie van het origineel proeven (en je zoekt je de pleuris naar Nederlandse vertalingen). Heb nog ergens in het Nederlands haar roman De Opoponax staan waar ik destijds niet doorheen kwam. Maar deze grondlegster van het lesbisch vertoog blijft van belang.
     
  • Victor Hugo Robles (“El Che de los Gays”, Chili) Bandera Hueca, historia del movimiento homosexual en Chile. Must have voor ‘chilofielen’ ;o)
     
  • Judith Halberstam: In a Queer time and place; transgender bodies, subcultural lives. Nog weinig in gekeken, maar soort voortzetting van zhaar eerder boek Female masculinity waarin zhij kijkt naar hoe ‘vrouwen’ mannelijkheid incorporeren in hun lijfstijl. Queer time and space kijkt nu verder naar trans kunst en cultuur en de trans-‘blik’ (gaze)
     
  • Leo Bersani: Homos. Al uit 1995. Over de risico’s van groep-identificatie: je “homo” verklaren is niet zonder politieke en filosofische risico’s. Beetje voortzetting van Foucaults politiek van “niet zeggen maar doen”. Maar dan anders. Op advies van Halberstam aangeschaft.
     
  • Robert McRuer: Crip theory Standaardwerk dat op zeer leesbare wijze aangeeft wat het belang van een Queer Color Crip alliantie is. Crip is hier geuzennaam van gehandicapten,  “kreupelen”. Queer, handicap, gender, seksualiteit en culturele logica zijn absoluut verstrengeld. Queer denken zoner oog voor “alternatieve lichamen” gaat fout en vice versa ook. Aangeschaft op advies van Halberstam.
     
  • Virginie Despentes: Teoría King Kong. Spaanse editie (vert. B. Preciado). Over de abjecte vrouwen: eerder KingKong dan prinsesje. Hoe vrouwen ‘gemaakt’ worden. “Ik spreek als proletariër van de vrouwelijkheid”, als “sister outsider”. Boos en boeiend boek dat veel vrouwen die zich afvragen waarom ze zich toch zo gemankeerd voelen, een hart onder de riem kan steken. (origineel: King Kong Théorie, Eds Grasset, 2006)
     
  • A qui appartent nos corps? Féminisme et luttes intersexe (Nouvelles Questions Féministes , revue internationale francophone; Vol XXVII,1/2008)
    Zeer goed nummer over feminisme, trans en intersekse. Ieder die Frans leest en zich afvraagt hoe dat nou zit, moet dit lezen eigenlijk. Over medicalisering van lichamen (bekend feministisch thema!), twee seksen is te weinig, wat trans en intersekse bindt … Zeer lezenswaardig, zeker in het hier erg achterlopende Nederland.
     
  • Beatriz Preciado: Manifiesto contra sexual en Testo Yonqui. Haar twee boeken over sekse en gender op haar zeer eigenwijze manier geschreven. Manifiesto Contrasexual heb ik al in het Duits en gaat om het onttreken van sekualiteit en gender aan het heterosysteem, filosofisch en praktisch.
    Testo Yonqui is haar relaas over “vrijwillige zeflintoxicatie op basis van synthetische testosteron van de gevoelens en het lichaam van .P. Dit is een fysieke essay, een autopolitieke fictie of een autotheorie “(voorwoord). “Preciado nodigt ons uit in Testo Yonqui om de gangen van het framacopornografische regime door te lopen: een vorm van heet psychotroop punkig kapitalisme.” (achterflap). Klinkt zeer ingewikkeld, maar als je de terminolgie ontleedt en enig abstract genderdenken gewend bent, is het een prachtig zeer queer boek, niet alleen in thema maar ook in schrijven.
     
  • Paco Vidarte Ética marica; proclamas libertarias para una militancia LGTBQ Een boekje dat uit woede is geschreven in een drie weken tijd. Vidarte heeft het gehad met de krachteloosheid van de ‘homobeweging’ en stelt een radicale ‘nichten-ethiek’ op, voor alle LGTBQ. En i.t.t. veel anderen let hij wel degelijk op vrouwen en trans-eisen. Belangrijkste doel is de lezers (m/v/a) aan het denken te zeten hoe we uit de impasse van de homopolitiek van tegenwoordig komen.